
سحابی روزت (NGC2237 )، تنها ابری از گاز و غبار کیهانی نیست که به شکل گل ها دیده می شود. این جرم همچنین مناسب ترین پیشنهادی است که یک عکس نجومی می تواند برای روز عشاق داشته باشد. از میان عکس های بسیار خوبی که از سحابی روزت برای دبیران APOD ارسال شده بود، این منظره مناسب تر دیده شد، چراکه در تصویر فوق، دنباله های طویل و درخشنده گاز هیدروژن در این ناحیه، به خوبی نمایان اند. در لبه این ابر عظیم مولکولی در صورت فلکی تکشاخ، که حدود 5000 سال نوری با ما فاصله دارد، گلبرگ های این رز که در حقیقت پرورشگاه ستاره ای هستند، به سبب بادها و تابش از سوی خوشه ستاره های داغ و جوان مرکزی به شکلی متقارن حجاری شده اند. هنگامی که قطر گودال (فضای خالی وسط) روزت تنها 50 سال نوری بود، ستاره های موجود در این خوشه پرانرژی (NGC2244) تنها چند میلیون سال عمر کرده بودند.
مجله نجوم



زهره به عنوان یک سیاره، نور مرئی چندان قابل توجهی را از خود تابش نمیکند. اما به علت دمای سوزاننده در زیر لایهای قطور از ابرهایش که در ارتفاع ۳۵ کیلومتری به ۲۰۰ و بر روی سطح آن به بیش از ۴۵۰ درجه سانتی گراد میرسد، شاهد مقدار بسیار زیادی از تابش مادون قرمز از اين لایهها هستیم.
این تابش در طول موجهای خاص و یا در دریچهی مادون قرمز، میتواند از میان ابرهای قطور عبور کرده و حامل اطلاعاتی از لایههای پایینی باشد. شدت این تابش و چگونگی افت و خيز آن در طول موجهای مشخص، میتواند اطلاعات بسیاری را در مورد ترکیبات ساختار جو سیاره به ما بدهد.
مدارگرد سریع السیر زهره به لطف قابلیت منحصر بفرد طیف سنج VIRTIS که به منظور استفاده از این پنجرهی طیفی بر روی آن نصب شده، توانسته است تا براي اولين بار و پس از چندین گردش مداری، نقشهای از جو سیاره را همراه با قسمت های پایین جو آن به تصوير بكشد.
دياكسيدكربن (CO۲) اصليترين ماده در جو زهره است، اما طيفسنج VIRTIS با نگاه دقيقش به عمق جو سياره متوجه اثري از مونو كسيد كربن(CO) شده است كه يك كشف عجيب و غيرمعمول بهحساب ميآيد. علاوهبر اين، دانشمندان پس از مشاهدات بيشتري كه با تفكيكپذيري و وضوح بالاتر انجام دادند، متوجه سولفيد كربونيل و بخار آب شدند. از اويل دهه ۱۹۸۰، وجود چنين مولكولهايي بر روي مريخ شناخته شده بود، اما تا پيش از سریع السیر زهره مقدار اين مولكولها هرگز اينچنين دقيق و گسترده اندازهگيري و نقشهبرداري نشده بود.
مونو كسيد كربن موجود در جو زهره آنقدر كم و ناچيز است كه ميتواند به عنوان يك ردياب براي زير نظر گرفتن الگوهاي چرخشي سيال در جو سياره استفاده شود. اين كار شبيه به مطالعهي گردش يك جوهر فلورسنت است كه به درون يك مايع چكيده شده، تا الگوي چرخشي درون آن مايع را آشكار سازد.
وجود سولفيد كربونيل نيز معمولا به مونوكسيد كربن بستگي دارد، بهطوريكه هر كجا شاهد مقدار زيادي از سولفيدكربونيل باشيم ميزان مونوكسيد كربن در آنجا كم است، و برعكس.
پيشتر، مدلهاي هواسنجي نشان دادهاند كه چنين رابطهي معكوسي بين فراواني مولكولها به خاطر جريان گردشي بزرگمقياس جو سياره است و اكنون نتايج بدست آمده، اين مدلها را تاييد ميكنند.
مجله نجوم
در نواحی خارجی اغلب کهکشانها، سرعت ستارگان بیشتر از مقدار پیشبینی شده با توجه به جرم قابل مشاهدهی کهکشان است. مجموع جرم تمام بخشهای قابل مشاهده مانند ستارهها و گازهای داخلی، نمیتواند به قدر کافی نیروی گرانش تولید کند تا اجرام را با چنین سرعتی در کهکشان نگه دارد، نتیجه آن است که بخشی از جرم کهکشان گم شده است.
اغلب اخترشناسان معتقدند که این جرم گم شده، از جوهری نامرئی ساخته شده است، که به آن لقب ماده تاریک را دادهاند. ماده تاریک همچون هالهای بزرگ اطراف هر کهکشان را احاطه کرده است. امکان دیگری هم وجود دارد و آن این است که نیروی گرانش رفتاری غیر منتظره را از خود نشان دهد که در آن صورت باید به فکر اصلاح قوانین مکانیک نیوتن بود که در نظریهی MOND مطرح میشود.
در کهکشان مارپیچی NGC۴۷۳۶ هر چه از تراکم مرکز دورتر شویم سرعت چرخش نیز کمتر میشود. در نگاه اول، منحنی سرعت چرخش ستارهها نسبت به فاصله از مرکز درست مانند حالتی است که مادهی تاریک وجود نداشته باشد و هنگامی که شما از انبوه ستارگان مرکزی فاصله بگیرید، گرانش کم میشود، بنابراین حرکت به دور مرکز نیز کم سرعتتر خواهد شد.
در بار اول، اندازه گیری های انجام شده تا فاصلهی ۳۵۰۰۰ سال نوری از مرکز کهکشان انجام شده بود و بنابر این، دادهها برای نتیجه گیری کلی کافی نبود. بنابراین تیمی از اخترشناسان در لهستان، محاسبات گسترده و پیچیده تری انجام دادند .
آنها توانستهاند راهی پیدا کنند که منحنی سرعت چرخش را از راهی دیگر به دست آورند و آن، اندازه گیری چگالی گاز هیدروژن در بخشهای بیرونی کهکشان است. بر طبق مدل ریاضی آنها، ستارگان معمولی و گاز موجود در این کهکشان میتوانند تمام جرم موجود در NGC۴۷۳۶ را تامین کنند.
«جرگ دیمند»(Jürg Diemand) اخترفیزیکدان دانشگاه کالیفرنیا میگوید:" اگر این موضوع درست باشد، آنگاه باید گفت که این کهکشان حاوی مقدار کمی ماده تاریک است یا کاملا خالی از آن خواهد بود. این موضوع بسیار شگفت انگیز است."
او همچنین افزود:" روشهای بسیاری شامل مطالعه چگونگی حرکت کهکشانها درون خوشهها و محاسبات درخشندگی پس از انفجار بزرگ وجود دارد که همگی مدارکی از وجود ماده تاریک هستند."
با این وجود هنوز مشخص نیست که با توجه به نظریات کنونی، چطور ممکن است کهکشانی هالهی مادهی تاریک نداشته باشد و یا بدون این که گسسته شود هالهی خود را از دست بدهد. در هر صورت برای اظهار نظر دقیقتر، به مشاهدات و محاسبات بیشتری نیاز است.
مجله نجوم
کشتهء نانند و مردهء شهوتند
مثنوی معنوی
ای کریم ابن الکریم ابن الکریم
مثنوی معنوی



نزدیک به 50 میلیون سال نوری آن سوتر، در صورت فلکی خرس بزرگ، جهان جزیره ای و جداگانه با نام NGC4013 ، قرار گرفته است. نگاه به لبه های این کهکشان مارپیچی نشان می دهد که صفحه کهکشان و برآمدگی انبوه از ستارگانش ، با رگه ای یک دست از غبار تیره، جدا شده اند. اما این عکس رنگی از اعماق آسمان نشان دهنده بخشی ناشناخته از نمای کهکشان است که با NGC4013 پیوند دارد، ساختاری عظیم و کم نور که همچون حلقه ای (بالا به سمت چپ) بیش از 80 هزار سال نوری از مرکز کهکشان به بیرون کشیده شده است. داده های اکتشافی از ساختار این منظره نشان دهنده آن است که ستارگانی متعلق به کهکشانی دیگر در این ناحیه جریان دارند، مانند کهکشانی کوچک که در هنگام ادغام با این کهکشان مارپیچی بزرگ به دلیلی نیروی کشندی گرانش از هم گسیخته شده است. منجمان بر سر این موضوع بحث دارند که این کشف از جریان کشندی می تواند پیچ و تاب خوردگی هایی را که در توزیع گاز هیدروژن طبیعی در تصاویر رادیویی از NGC4013 آشکار شده بود، توضیح دهد و همچنین می تواند پیشنهادی موازی برای چگونگی شکل گیری کهکشان راه شیری نیز باشد.
مجله نجوم
زان کبودت جمله عالم می نمود
مثنوی معنوی
بینش عالی امانست از گزند
نیست اندر چشم تو آن نور رو
هستی اندر حس حیوانی گرو
مثنوی معنوی
که درآموزی چو در مکتب صبی
از کتاب و اوستاد و فکر و ذکر
از معانی وز علوم خوب و بکر
عقل تو افزون شود بر دیگران
لیک تو باشی ز حفظ آن گران
لوح حافظ باشی اندر دور و گشت
لوح محفوظ اوست کو زین درگذشت
عقل دیگر بخشش یزدان بود
چشمه آن در میان جان بود
چون ز سینه آب دانش جوش کرد
نه شود گنده نه دیرینه نه زرد
ور ره نبعش بود بسته چه غم
کو همی جوشد ز خانه دم به دم
عقل تحصیلی مثال جویها
کان رود در خانه ای از کویها
راه آبش بسته شد شد بینوا
از درون خویشتن جو چشمه را
مثنوی معنوی
او عدو ماست و غول ره زنست
هر که او عاقل بود او جان ماست
روح او و ریح او ریحان ماست
عقل دشنامم دهد من راضیم
زانکه فیضی دارد از فیاضیم
نبود آن دشنام او بی فایده
نبود آن مهمانیش بی مایده
احمق ار حلوا نهد اندر لبم
من از آن حلوای او اندر تبم
مایده عقلست نی نان و شوا
نور عقلست ای پسر جان را غذا
تا غذای اصل را قابل شوی
لقمه های نور را آکل شوی
چون خوری یکبار از ماکول نور
خاک ریزی بر سر نان و تنور
مثنوی معنوی
هست در گلخن میان بوستان
هر که با دشمن نشیند در زمن
هست او در بوستان در گولخن
دوست را مازار از ما و منت
تا نگردد دوست خصم و دشمنت
خیر کن با خلق بهر ایزدت
یا برای راحت جان خودت
تا هماره دوست بینی در نظر
در دلت ناید ز کین ناخوش صور
چونکه کردی دشمنی پرهیز کن
مشورت با یار مهرانگیز کن
گفت می دانم ترا ای بوالحسن
که تویی دیرینه دشمن دار من
لیک مرد عاقلی و معنوی
عقل تو نگذاردت که کژ روی
طبع خواهد تا کشد از خصم کین
عقل بر نفس است بند آهنین
عقل ایمانی چو شحنهء عادل است
پاسبان و حاکم شهر دل است
همچو گربه باشد او بیدار هوش
دزد در سوراخ ماند همچو موش
در هر آنجا که برآرد موش دست
نیست گربه یا که نقش گربه است
گربهء چه شیر شیرافکن بود
عقل ایمانی که اندر تن بود
مثنوی معنوی
تو عدو بودی شدی ز اهل ولا
خوی بد در ذات تو اصلی نبود
کز بد اصلی نیاید جز جحود
آن بد عاریتی باشد که او
آرد اقرار و شود او توبه جو
چونکه اصلی بود جرم آن بلیس
ره نبودش جانب توبهء نفیس
رو که رستی از خود و از خوی بد
وز زبانهء نار و از دندان دد
رو که اکنون دست در دولت زدی
درفکندی خود به بخت سرمدی
نار بودی نور گشتی ای عزیز
غوره بودی گشتی انگور و مویز
اختری بودی شدی تو آفتاب
شاد باش الله اعلم بالصواب
منفذی یابی در آن بحر عسل
آفتی را نبود اندر تو عمل
برنویس احوال خود با آب زر
بهر هر دریادلی نیکوگهر
مثنوی معنوی
داستان عناصر
در ارگانیسم هر کدام از ما 63% از اتم ها از هیدروژن تشکیل شده اند که در هسته ی این اتم ها پروتون ها قرار گرفته اند. اتم های هیدروژن پس از انفجار بزرگ در فضا پدیدار شدند و ساختمان این عالم را تشکیل دادند. غیر از اتم ها عناصر اولیه ای مانند بور کربن ازت اکسیژن تار وپود بدن انسان را تشکیل دادند. این عناصر پس از انفجار های هسته ای در مرکز ستارگان یا در نتیجه ی برخورد ذرات میان فضای ستارگان با یکدیگر به وجود آمده اند.در نتیجه ی برخورد عناصر سنگین تر از آهن با هم واکنش هایی ایجاد می شوند که در آن ها انرژی آزاد نمی شود بلکه بر عکس انرژِی جذب می شود که یک سری از این واکنش ها درون ستارگان ساکن انجام می شوند.یک سری از این واکنش ها (ترکیب عناصر سنگین تر از آهن) با انفجار های بزرگی همراه هستند.
اطلاعات پایه ای
نکلوسنتز چیست؟
پروتون ها ونوترون ها ذرات موجود در هسته می باشند. نکلوسنتز روند ساخت هسته ها می باشد. چند ثانیه پس از انفجار بزرگ روند ساخت هسته ها یا نکلوسنتز شروع شد.پس از سی ثانیه از انفجار بزرگ هسته ی اولین اتم های آغازین پدیدار شدند.وقتی که عمر جهان به ده ثانیه رسید یک سری پروتون ها و نوترون ها را در واکنش هایی شرکت کردند که منجر به ساخته شدن هسته ی اتم هلیم چهار شد.هسته ی اتم هیدروژن از هسته ی اولین اتم هایی بود که پس از انفجار بزرگ به وجود آمد.پس از سه و نیم دقیقه اولین ماده ی باریمی ساکن از هیدروژن و هلیم حاصل شد.در حقیقت یک سری پروتون ها با گروهی از نوترون ها تشکیل هسته دادند ولی گروهی از نوترون ها برای خود پروتون پیدا نکردند .اگرچه این نوترون ها در حالت آزاد ساکن نبودند و برای چند ساعت بعد به الکترون ها یا پروتون ها یا آنتی نوترون ها تبدیل شدند. در اولین روز های عالم 75% ماده ی باریمی به پروتون ها و 25% این ماده به هسته های هلیم تبدیل شد.(البته مقدار کمی از این ماده ی باریمی به هیدروژن سنگین هلیم-3 و لیتیم-7 تبدیل شد.)هسته ی همه ی عناصر در ابتدا شروع به جذب الکترون در لایه های خود کردند کردند. روند تبدیل این هسته ها به اتم ها بعد از 380 هزار سال یعنی وقتی دمای عالم به 3000 درجه سقوط کرد آغاز شد.
بر اساس آخرین داده ها اولین نسل ستارگان 200 سال پس از انفجار بزرگ تکامل یافتند.آن ستارگان بسیار بزرگ و سوزان بودند و چند میلیون سال می سوختند.داخل این ستارگان واکنش های گوناگون ترمو هسته ای رخ می داد .هسته ی هیدروژن و هسته ی هلیم هسته ی بسیاری از عناصر سنگین را تشکیل می دادند.هسته های اتم ها بعد از انفجار بزرگ در فضا پخش شدند و برای به وجود آمدن نسل بعدی ستارگان شرکت کردند.
چهار پروتون برای تشکیل هر کدام از هسته های هلیم لازم است که در جریان واکنش های مختلف می توانند به هلیم تبدیل شوند.چهار هسته ی هیدروژن می توانند در واکنشی شرکت کنند که به هسته ی هلیم تبدیل می شوند در این واکنش علاوه بر به وجود آمدن هسته ی هلیم کوانت های تابشی الکترومغناطیسی دو پزیترون و دو نوترون به وجود می آیند که این ذرات داخل هسته ی هلیم قرار می گیرند.(پزیترون ها ذره های الکتریسیته ی با بار مثبت هستند.)
جرم متوسط هسته ی اتم هلیم در حالت آزاد کمتر از جرم این ذرات می باشد.این خاصیت یعنی کمتر بودن جرم متوسط هسته از ذرات تشکیل دهنده ی آن (طبق جدول مندلیف)تا آهن پیش می رود.از خود آهن به بعد جرم متوسط هسته افزایش می یابد بنابراین مشاهده می کنیم که آهن به هیچ عنصر دیگری تبدیل نمی شود .
به منظور اینکه پروتون ها بتوانند در پیوند های ترمو هسته ای یکی شوند آن ها باید تا شعاع عملکرد نیرو های هسته به یکدیگر نزدیک شوند پروتون ها برای این کار به انرژِی جنبشی نیاز دارند .بنابراین تبدیل هیدروژن به هلیم به دمای بسیار زیادی (بیش از 10میلیون درجه )نیاز دارد.احتراق های هسته ای در هسته ی عناصری رخ می دهد که هسته ی آن ها از پروتون ها ی زیادی تشکیل شده است .هرچه سنتز در ستارگان بیشتر صورت بگیرد عناصر سنگین تری تولید می شوند.(عناصر تولید شده مانند مس و اورانیوم می باشند.) سنتز های داخل ستارگان شامل ربایش نوترون های آزاد توسط هسته های آهن می باشند.ربایش نوترون ها می تواند تند یا آرام صورت گیرد.اگر این ربایش آرام صورت بگیرد پروسه رابا S نام گذاری می کنند واگر این پروسه تند صورت بگیرد پروسه را با حرف R نام گذاری می کنند.هسته ی اتم دریافت کننده ی نوترون در پروسه ی S هنگام تجزیه ی پرتو بتا تا دریافت کردن نوترون بعدی بزرگ می شود. هنگام تجزیه ی پرتو بتا یکی از نوترون های موجود در هسته به پروتون تبدیل می شود بنابراین بار هسته به اندازه ی یک ذره افزایش می یابد و عنصر به عنصر دیگری تبدیل می شود (عنصر به وجود آمده طبق جدول مندلیف سمت راست عنصر قبلی قرار دارد).چنین واکنش هایی سبب افزایش عدد اتمی عنصر می شوند یعنی عناصر سنگین تر به وجود می آیند . پروسه ی R به گونه ای دیگر است به طوری که اتم سریع تر و قبل از تجزیه ی پرتو بتا نوترون جذب می کند و عدد اتمی عنصر افزایش می یابد.در ستاره های ساکن پروسه ی R با وجود نوترون های آزاد انجام می شود و بنابراین برای انجام این پروسه نیاز به انفجار های بزرگ در این گونه ستارگان می باشند.در بعضی مواقع نکلوسنتزفقط شامل گرفتن پروتون و پوزیترون می باشد هسته ی عناصری مانند قلع-112 و جیوه ی-196 این گونه به وجود می آیند.از سوی دیگر در هسته ی ستارگان چنین عناصر سبکی مانند لیتیم بریلیم و بور می توانند به وجود می آیند البته این عناصر سریع از بین می روند.این عناصر در فضا به دلیل برخورد هسته های کربن ازت و اکسیژن به هم به وجود می آیند پس از این برخورد مقدار زیادی ذره های باردار نیز تولید می شود.
دوره ی اولین تئوری
اختر فیزیک علم جدیدی است.موضوع اصلی که این شاخه ی علم نجوم آن را بررسی می کند طیف نور خورشید و ستارگان می باشد.در آلمان گستاو کرشف خطوط لیتیم و کلسیم را در طیف نور خورشیدمورد بررسی قرار داد در انگلیس نرمن لاکر و فرانسز پیر عنصر هلیم را کشف کردند. این تحقیقات اولین پایه های اختر فیزیک را بنیان نهاد.یکی از دانشمندان دیگر در زمینه ی اختر فیزیک آنجلو سچی بود که طیف های زیادی را مورد بررسی قرار داد و اولین سیستم طیفی ستارگان را پیشنهاد داد.
در حقیقت بنیان گذاران اصلی این شاخه ی علم نجوم بریتانیایی بودند که آرتور ستنلی ادینگتن و جیمز جینز از این دسته بودند.ادینگتن اولین تئوری ساختار ستارگان را بیان کرد.در سال 1926 او مقاله ای درباره ی چگونگی ساختمان داخلی ستارگان منتشر کرد که در آن گفته شده بود که در مرکز خورشید حرارت تا 40 میلیون درجه می رسد .جالب این است که تئوری ادینگتن در مورد قانون اصلی گاز ها قانون های عمومی ترمو دینامیک تئوری تابش و تئوری کشش به کار برده شد.
ولی ما امروزه می دانیم که دما در مرکز خورشید حداکثر به 15 میلیون درجه می رسد.کمی بعد پرسشی به وجود آمد و آن این بود که چرا سوختی که در خورشید می باشد چنین حرارتی تولید می کند.در قانون ادینگتن جواب صحیح آمده بود در آن یاد شده بود که در خورشید هیدروژن به هلیم تبدیل می شود.
باید گفته شود که 80 سال پیش منجمان هیچ چیزی از هسته ی ستارگان نمی دانسنتند.در هسته ی برخی ستارگان عناصری وجود دارند که روی زمین هم وجود دارند.در سال 1925 اختر شناس امریکایی به نام سسیلی پین به این نکته رسید که هیدروژن و هلیم 98 درصد خورشید را تشکیل می دهند البته کسی نظریه ی وی را باور نکرد.ایده ی او در اوایل دهه های1930 مورد قبول واقع شده بود.مقارن با آن زمان ادینگتن کتابی نوشت که در آن گفته شده بود که مقدار هیدروژن در خورشید بیش از 7 درصد نیست.
بعد از انتشار کتاب ادینگتن می توانست گفته شود مشکل برای موضوع سرچشمه ی انرژی ستارگان حل شد.
کوانت خورشیدی
با تلاش های فیزیک دان آلمانی فریتسا هاترمانس و همکاری های روبرت آتکینسون کار بر روی آنالیز سنتز هلیم در هسته ی خورشید بر پایه ی تئوری تجزیه ی پرتو آلفا آغاز شد.این تئوری توضیح می دهد که چگونه ذره های آلفا از هسته های رادیواکتیوی خارج می شوند اگرچه این تئوری با قانون بقای انرژی تناقض دارد.
در سال 1932 جیمز چادویک ذره ی جدیدی به نام نوترون را کشف کرد.فیزیک دانان در آن زمان فهمیدند که ذره ی آلفا از دوپروتون و دو نوترون تشکیل شده است.تا آن زمان دانشمندان فکر می کردند که در مرکز خورشید نوترون های آزاد وجود ندارند ولی هاترمانس و اکتینسون فرضیه ای دادند که بر مبنای آن پروتون های داخل خورشید به نوترون تبدیل می شوند.
60 سال بعد این فرضیه به دست دانشمند آلمانی به نام کارل فردریک فون واکزکر اثبات شد.او اثبات کرد که سنتز هسته ی هلیم به کمک تجزیه ی پرتو بتا به دو روش ممکن است.که یکی از این روش ها را سیکل هیدروژنی و دیگری را سکیل کربنی می نامند.سیکل هیدروژنی از ارتباط دو پروتون که یکی از آن ها سریع به نوترون تبدیل می شودبه وجود می آید.از نتیجه ی این ارتباط هسته ی هیدروژن سنگین(دی تری)و همچنین پزیترون و نوترون به وجود می آید.هسته ی هیدروژن سنگین (دی تری)یک پروتون جذب می کند و به هسته ی هلیم-3 و گاما کوانت تبدیل می شود.هسته ی هلیم-3 با هسته ی هلیم-3 دیگری برخورد می کند و این دو هسته در واکنشی در واکنشی شرکت می کنند که منجر به ساختن هسته ی هلیم-4
و مقداری پروتون می شود. به کلی ساخته شدن هسته ی هلیم از 4 پروتون مقدار زیادی انرژی آزاد می کند.قسمتی کمی از این انرژی آزاد شده نوترون با خود می برد و قمست بزرگ این انرژی آزاد شده در هسته ی سوزان خورشید می رود.
زنجیره ی واکنش های کربنی یا CNO کمی بیشتر طول می کشد برای این انجام واکنش ها هسته ی کربن لازم است.چون هسته ها ی کربن به عنوان یک کاتالیزور یا آسان کننده ی واکنش می باشند.در این سیکل مقدار زیادی انرژی آزاد می شود که در صد کمی از آن نوترون به همراه خود دارد.مقدار ماده ی مفید تولید شده در هر دو سیکل(هیدروژِنی و کربنی)یکسان می باشد.ولی سرعت این دو انجام واکنش ها در این دو سیکل با هم متفاوت می باشند.با توجه به اطلاعات داده شده سرعت سیکل هیدروژنی 14 میلیارد سال و سرعت سیکل کربنی 330 میلیون سال می باشد.سیکل کربنی در ستارگان سنگین تر و سیکل هیدروژنی در ستارگان کم جرم تر رخ می دهد.
همزمان با واکزر دانشمند آلمانی دیگری به نام گانس بته در امریکا سرگرم مطالعه درباره ی این سیکل ها بود.در سال 1938 گانس بته به دعوت ادوارد تلر به واشنگتن آمد.در وانشنگتن او سیکل های کربنی و هیدروژنی را مورد تجزیه قرار داد و به همین دلیل در سال 1967 بته جایزه ی نوبل دریافت کرد.
بنابراین در اواخر دهه ی 1930 به خوبی مشخص شد که هنگام سنتز هلیم در هسته ی ستارگان چه واکنش هایی رخ می دهد همچنین اطلاعاتی بسیار کاملی درباره ی منشا انرژی ستارگان به دست آمد. به نظر می آید که هنگام ربایش پروتون توسط هسته ی هلیم هسته ی لیتیم به وجود می آمد و در اثر اتصال دو هسته ی هلیم بریلیم-8 به وجود می آید.اگرچه این ایزوتوپ ها به شدت ناپایدار می باشند. برای مثال هسته ی بریلیم 10-17 ثانیه پس از به وجود آمدنش از هم می پاشد.
فرد هویل فیزیک دان معروف انگلیسی فرضیه ای داد که بر مبنای آن گفته شده بود که در اثر اتصال هسته های بریلیم-8 و هلیم کربن-12 می تواند حاصل شود در صورتی که هسته ی کربن تراز انرژی بسیار بالایی داشته باشد.در سال 1957 هویل و چند دانشمند دیگر مقاله منتشر کردند که در آن تئوری نکلو سنتز ستارگان توضیح داده شده بود.
نویسنده:الکسی لوین
منبع:مجله ی شتو نُواوا چاپ آوریل 2006
سایت مجله:www.chtonovogo.ru
بازگردان:صبا اکبری

سوی تاریکی مرو خورشیدهاست
مثنوی معنوی





جزو مرگ از خود بران گر چاره ای است
چون ز جزو مرگ نتوانی گریخت
دان که کلش بر سرت خواهند ریخت
مثنوی معنوی
مجله نجوم
سوخته جان و روانان دیگرند
عاشقان را هر زمان سوزیدنیست
بر ده ویران خراج و عشر نیست
مثنوی معنوی
تا کند رحمت به تو هر دم نزول
مثنوی معنوی
کار خدمت دارد و خلق حسن
مثنوی معنوی
سوز خواهم سوز با آن سوزساز
چند صورت آخر ای صورت پرست
جان بی معنیت از صورت نرست
مثنوی معنوی
می نخواهد شمع کس افروخته
مثنوی معنوی

دیده ای پیدا کند صبر و درنگ
مثنوی معنوی
اين نظريه می گويد که گيتی احتمالا چرخه ای را طی می کند که "انفجارهای بزرگ" (Big Bangs) تنها بخشی از آن است و همچنين شامل "ريزش های بزرگ" (Big Crunches) نيز می شود.

اين نظريه نگاه متعارف از کائنات را، که قدمت آن براساس مشاهدات 12 تا 14 ميليارد سال رقم زده می شود، به چالش می گيرد.
ايده تازه که در نشريه "ساينس" بازتاب يافته است ممکن است توضيح دهد چرا انبساط جهان درحال شتاب گرفتن است.
پروفسور پل استاينهارت از دانشگاه پرينستون در نيوجرسی که از آفرينندگان اين نظريه است گفت: "درحال حاضر نگاه متعارف به جهان اين است که تمام فضا، زمان، ماده و انرژی در يک نقطه واحد شروع شد و سپس منبسط و سرد شد که جهان امروزی را پديد آورد."
"با اين حال، نظريه تازه حاکی است که يک چرخه پيوسته از جهان ها وجود دارد، که هرکدام تکرار ديگری است اما نه دقيقا همانند جهان قبلی."
او می گويد می توان به هر جهانی به عنوان فرزند جهان قبلی نگاه کرد.
ثابت کيهانی
ايده تازه بر مطالعات قبلی همين گروه از محققان بنا شده است و مدل کنونی را زير سوال می برد.
در دهه 1920، زمانی که اينشتين درحال توسعه نظريه نسبيت عام بود، يک ثابت کيهانی را معرفی کرد تا بتواند ايده خود از جهان ايستا را توضيح دهد.
![]() | |
| اينشتين ثابت کيهانی را بزرگترين اشتباه کاری خود خواند |
معادلات اينشتين پيش بينی می کرد که جهان زير فشار جاذبه خود متلاشی شود، درحالی که مشاهدات و رصدها به روشنی نشان داد جهان درحال انقباض نيست.
ثابت کيهانی اينشتين نمايانگر فشار يا نيرويی ذاتی مرتبط با فضای آزاد بود، که در مقابل انقباض ناشی از نيروی جاذبه مقاومت می کند.
اين مفهوم پس از آنکه رصدها نشان داد جهان درحال انبساط است کنار گذاشته شد و باعث شد اينشتين ثابت کيهانی را "بزرگترين اشتباه زندگی حرفه ای" خود توصيف کند.
در سال 1998، صورت تازه ای از ثابت کيهانی سر بر آورد و آن زمانی بود که معلوم شد انبساط جهان عملا در حال شتاب گرفتن است.
سوال های بی پاسخ
هرچند معرفی مجدد اين ثابت راه تطبيق محاسبات با تئوری را گشود، اما همچنين سوال هايی را پديد آورد داير بر اينکه چيزی در فيزيک هست که "گم شده" است.
پروفسور نيل توروک، از دانشگاه کمبريج به سايت خبری بی بی سی گفت: "زمانی که قدر اين ثابت کيهانی محاسبه شد، معلوم شد خيلی کوچکتر از حد انتظار است."
"اينکه چرا اين ثابت اين قدر کوچک است به يکی از بزرگترين سوالات فيزيک بدل شده است."
"درحال حاضر، تنها توضيحی که برای آن وجود دارد اين است که شايد جهان اينگونه کار می کند."
اين نظريه بسياری از پرسش ها را بی پاسخ می گذارد اما اکنون پروفسور استاينهارت و توروک نظريه تازه ای را برای توضيح علت کوچک بودن ثابت کيهانی پيشنهاد کرده اند.
آنها می گويند که زمان عملا پيش از انفجار بزرگ شروع شد، يعنی قبل از آن جهان ديگری وجود داشته است.
اين همچنين بدان معنی است که جهان کنونی بسيار کهن تر از حد پذيرفته شده فعلی است.
پروفسور توروک توضيح داد: "درحال حاضر ممکن است يک جهان ديگر از جنس 'ماده تاريک' همزمان با جهان ما وجود داشته باشد که ما هرگز نمی توانيم با آن تماس برقرار کنيم."
او می افزايد: "اين دو جهان در نهايت بر اثر فشار نيروی جاذبه به سوی هم کشيده می شوند و با هم تصادف می کنند. اين بدان معنی است که اموری که الان اتفاق می افتد به خلق جهانی ديگر در آينده کمک خواهد کرد."
پارس اسکای

بررسی های جدید تلسکوپ فضایی اسپیتزر نشان می دهد که کهکشان ها در میان توده ای از ماده تاریک بوجود می آیند.
کار را با مقداری زیادی ماده تاریک شروع کنید سپس مقداری گاز به آن اضافه کنید ، اگر مدتی صبر کنید مخلوط ته نشین می شود و شما یک کهکشان در حال تکامل در ظرفتان خواهید داشت .
تحقیقات جدید انجام شده توسط تلسکوپ فضایی اسپیتزر ناسا نشان میدهد که نه تنها وجود ماده تاریک برای تشکیل کهکشان ضروری است بلکه حداقل مقداری از آن باید وجود داشته باشد این بدان معناست که اگر مقدار ماده تاریک از حدی کمتر باشد کهکشانی بوجود نخواهد آمد.
می دانیم هنگامی که گاز ها در مجاورت یکدیگر قرار گیرند منقبض می شوند و ستاره ها را بوجود می آورند اما یافته های جدید اسپیتزر نشان میدهد که گاز ها تا هنگامی که ماده تاریک به مقدار بحرانی خود نرسد ، منقبض نمی شوند.این یافته ها به دانشمندان کمک می کند تا دریابند که کهکشان ها چطور در جهان توزیع شده اند و چگونه ماده تاریک مانند چسب آنها را به یکدیگر نزدیک می کند تا با هم تشکیل خوشه های کهکشانی بزرگ را بدهند.
پارس اسکای
در صورت فلکی حوت به فاصله ای در حدود صد میلیون سال نوری ،جرم کم فروغی که از برخورد سهمگین دو کهکشان با یکدیگر در سال های دور حاصل شده دیده می شود.ان جی سی 520 در واقع خبر از برخوردی عظیم تر در آینده ای دور بین دو کهکشان همسایه یعنی راه شیری و کهکشان آندرومدا می دهد
تصویر حاصل از برخورد دو کهکشان در شب 13 و صبحدم 14 ژولای (تیر )سال 2005 میلادی توسط طیف نگار (جی.ام.او.اس) تلکسوپ 8 متری رصد خانه ژمینی در هاوایی ثبت شد

پروفسور ایین رابسون مدیر مرکز اختر شناسی دانشگاه کنتاکی در ایالت متحده که در ساخت این طیف نگار همکاری داشته است،در این باره می گوید: این موضوع برای من بسیار دلهره آور است.پس از این که در سال 2001 میلادی (1379) این طیف نگار راه اندازی شد،در طی پژوهش های مختلفی که توسط آن انجام گرفت، تصاویر بسیار زیادی از کهکشان های دور دست و محل شکل گیری ستارگان (اجرام کم فروغ در ژرفای آسمان) ثبت شده و داده های علمی ارزشمندی بدست آمده است.اما همانطور که گفتم پس از اینکه تصویر فوق را مشاهده کردم از ترس به خودم لرزیدم
بر طبق داده های امروزی به طور حتم در کمتر از 5 میلیارد سال دیگر کهکشان راه شیری با همسایه خود آندرومدا که هم اکنون در فاصله دو و نیم میلیون سال نوری از ما قرار دارد و رفته رفته به ما نزدیک می شود، برخورد خواهد کارد.اما آنچه که برای من جالب می نماید آینده است،دوست دارم بدانم که تا آن زمان وضع زمین و یا حتی کهکشان ما چگونه خواهد بود؟! البته بسیار خوشحالم که تا زمان عمر نخواهم کرد و شاهد آن لحظات هولناک نیستم
به عقیده دانشمندان این عکس مدت بسیار کوتاهی پس از برخورد را نشان می دهد و در طی مدتی که نور حاصل از آن در راه بوده تا به زمین برسد، تغییرات چشم گیری در حالت و ابعاد آن ها بو جود آمده است
آقای رابسون می افزاید :نقاط قرمز کم فروغی که در بخش بالایی و پایین کهکشان نمایان شده،محل شکل گیری ستارگان است.شاید هم اکنون یک کهکشان یکپارچه تشکیل شده، ستارگان و حتی سیارات نیز در آن شکل گرفته باشند.کسی چه می داند شاید گونه ای از حیات نیز در حال بو جود آمدن است
این برخورد حاصل گرانش بسیار زیاد دو کهکشان بوده است که در طی گذشت زمان به یکدیگر نزدیک می شدند
پارس اسکای









