هست در گرگیش و آهویی شکی

تو گیاه و استخوان پیشش بریز

تا کدامین سو کُند او گام تیز

گر به سوی استخوان آید سگ است

ور گیا خواهد یقین آهو رگ است

               مثنوی معنوی

تا نسوزانی تو چیزی چاره نیست

لعنت این باشد که سوزانت کند

اوستاد جمله دُزدانت کند

               مثنوی معنوی

جان بداند قدر ایّام وصال

چند روزی که ز پیشم رانده است

چشم من در روی خوبش مانده است

در بلا هم می چشم لذّات او

ماتِ اویم ماتِ اویم ماتِ او

            مثنوی معنوی

کی توان آن را ز مردم واگشود

                مثنوی معنوی

می ستانی می نهی چون زن به جیب

مر ترا دشنام و سیلیّ شهان

بهتر آید از ثنای گمرهان

صفع شاهان خور مخور شهد خَسان

تا کسی گردی ز اقبال کسان

هر کجا بینی برهنه و بینوا

دان که او بگریختست از اوستا

تا چنان گردد که می خواهد دلش

آن دلِ کورِ بدِ بی حاصلش

هر که از اُستا گریزد در جهان

او ز دولت می گریزد این بدان

                  مثنوی معنوی

عاشقان درگه وی بوده ایم

ناف ما بر مهر او بُبریده اند

عشق او در جان ما کاریده اند

روز نیکو دیده ایم از روزگار

آبِ رحمت خورده ایم اندر بهار

ای بسا کز وی نوازش دیده ایم

در گلستان رضا گردیده ایم

              مثنوی معنوی

مِهر اول کی ز دل بیرون شود

در سفر گر روم بینی یا خُتَن

از دل تو کی رود حُبُّ الوطن

              مثنوی معنوی

مست آن ساقی و آن پیمانه ایم

تا خیال دوست در اسرار ماست

چاکری و جانسپاری کار ماست

هر کجا شمع بلا افروختند

صد هزاران جانِ عاشق سوختند

عاشقانی کز درون خانه اند

شمع روی یار را پروانه اند

ای دل آنجا رو که با تو روشنند

وز بلاها مرترا چون جوشنند

زان میان جان ترا جا می کنند

تا ترا پُر باده چون جامی کنند

در میان جان ایشان خانه گیر

در فلک خانه کُن ای بدر مُنیر

پیش خویشان باش چون آواره ای

بر مَهِ کامل زن ار مه پاره ای

جزو را از کُلَّ خود پرهیز چیست

با مخالف این همه آمیز چیست

               مثنوی معنوی

درد او را از حجاب آرد بُرون

              مثنوی معنوی

این نصیحتها مثال قابله ست

                 مثنوی معنوی

حاسد و خودبین و پُر کینش کند

                   مثنوی معنوی

در کژی ما بی حدیم و در ضلال

بی حدیّ خویش بگمار ای کریم

بر کژیِّ بی حدِ مُشتی لئیم

                       مثنوی معنوی

عهد تو چون کوه ثابت برقرار

عهد ما کاه و به هر بادی زبون

عهد تو کوه و ز صد کُه هم فزون

                      مثنوی معنوی

همچنان در منزل اول اسیر

                 مثنوی معنوی

پرده را بردار و پردهء ما مدر

بازخر ما را از این نفس پلید

کاردش تا استخوان ما رسید

از چو ما بیچارگان این بند سخت

که گشاید ای شه بی تاج و تخت

این چنین قفل گران را ای وَدود

که تواند جز که فضل تو گشود

ما ز خود سوی تو گردانیم سر

چون تویی از ما به ما نزدیکتر

                   مثنوی معنوی

چه خریداری کند یک مُشت گِل

گِل مخور گِل را مَخر گِل را مجو

زانکه گِل خوار است دائم زردرو

دل بخور تا دائما" باشی جوان

از تجلّی چهره ات چون ارغوان

                  مثنوی معنوی